Ruben richt zijn blik ook op bewonersinitiatieven. Hij onderzoekt hoe deze initiatieven tot stand komen, hoe ze worden ontvangen, welke impact ze maken, of ze leiden tot geografische ongelijkheid en hoe je dat laatste kunt voorkomen. We werken bijvoorbeeld nu samen met het Odensehuis. “Daar komen mensen met dementie samen, maar eigenlijk willen we dat zij onderdeel blijven uitmaken van de maatschappij. Wij gaan in gesprek met inwoners over hoe zij nu en in de toekomst willen omgaan met ouderen in hun woonkern, bijvoorbeeld ouderen die te maken krijgen met dementie. Hoe zien inwoners de toekomst van hun dorp? Hoe kunnen ouderen in een dunbevolkte regio met wegtrekkende voorzieningen en een tekort aan zorgpersoneel prettig blijven wonen en leven in hun dorp? Welke rol kunnen inwoners daar zelf in spelen? Wat en wie hebben ze daar verder voor nodig?”

Het project is een eerste traject over participatie. Hij hoopt dat er meer ideeën vanuit de samenleving komen. “Zelf wil ik ook kijken naar speeltuinen”, legt hij uit. “Deze zijn lang niet altijd ingericht voor kinderen met een beperking. Daardoor ontstaan onbedoeld twee aparte werelden. Ik wil kijken wat er nodig is om die bij elkaar te brengen.”

Voor het landelijk netwerk brede welvaart, waarvan HZ KCZS deel uitmaakt, runt Ruben ook een leernetwerk. Onderwerp is hoe het rijksbeleid landt bij inwoners. Ruben kijkt in dat kader naar grotere beleidsprogramma’s, zoals de Regiodeals, NOVEX, Bereikbaarheid op peil en verbindt deze aan de Zeeuwse context. “In de regio komen veel rijksmaatregelen tegelijk samen, maar ze zijn vaak niet op elkaar afgestemd. Daardoor versterken ze elkaar soms, maar kunnen ze ook problemen veroorzaken in het dagelijks leven van mensen. Door samen met inwoners, gemeenten en het Rijk te ontwerpen, krijgen we beter zicht op deze effecten en kunnen we samen concrete oplossingen creëren.”

Op het gebied van participatie knelt het volgens Ruben. Vaak willen mensen wel initiatief nemen, maar lopen ze tegen een muur van regels op. “Onlangs sprak ik iemand uit Groede die met een aantal dorpsbewoners een beweegpark voor ouderen wilde realiseren. Alles was in kannen en kruiken, tot aan het geld toe. Ze hadden alleen een stuk grond nodig. Dat bleek lastig. Uiteindelijk werd van hen verwacht dat zij zelf een contract opstelden. De bewonersgroep had het geluk dat een van de leden juridisch was geschoold. Zonder die kennis was het initiatief waarschijnlijk niet van de grond gekomen. Je hoort te vaak dat mensen tegen dit soort drempels aanlopen. Dat haalt de energie weg en maakt dat initiatieven soms worden losgelaten. Zoals Kurt Lewin het in zijn veldtheorie beschreef: echte vooruitgang ontstaat niet door harder te duwen, maar door de barrières weg te nemen die mensen tegenhouden of ontmoedigen.”