Methodiek
©Xander Koppelmans
Werkwijze voor selectie van indicatoren
Voor de selectie van indicatoren zijn we uitgegaan van de 4 domeinen van balans:
Neutraal domein:
- Omvang van recreatie en toerisme
Domeinen van impact & draagkracht:
- Economie
- Maatschappij
- Omgeving
De aanpak is gebaseerd op de publicatie ‘Waardevol toerisme is werken aan balans’ (DDL, 2022). Daarin staat voor elk domein een uitgebreid overzicht van mogelijke indicatoren en bijbehorende databronnen. Bestemmingen kunnen zelf kiezen welke indicatoren het beste passen bij hun situatie en onderzoeksvraag.
Om te komen tot de ‘best bruikbare’ indicatoren voor Zeeland, hebben we de indicatoren uit de publicatie van het DDL – aangevuld met nieuw beschikbaar gekomen indicatoren – beoordeeld op de volgende criteria.
Criteria voor individuele indicatoren
Relevantie van individuele indicatoren
- Veelzeggendheid over balans
- Causale relatie met recreatie en toerisme
- Mogelijkheid om erop te sturen / in enige mate invloed op uit te oefenen
Databeschikbaarheid
- Data op gemeenteniveau beschikbaar
Vergelijkbaarheid
- Vergelijking mogelijk over meerdere jaren
- Vergelijking mogelijk met andere Zeeuwse gemeenten en bij voorkeur ook andere gemeenten in Nederland
Criteria voor combinatie van indicatoren
- Zo goed mogelijke afspiegeling van de verschillende aspecten van balans
- Zowel positieve als negatieve effecten evenredig vertegenwoordigd
Uit de 150+ indicatoren waarnaar we hebben gekeken, zijn op deze manier 22 indicatoren naar voren gekomen die op dit moment het beste inzicht geven in de verschillende onderdelen van balans op bestemmingen in Zeeland.
Bewust geen optelsom
Balans bestaat uit veel verschillende onderdelen. Daarom kun je niet één simpel eindoordeel geven (zoals een cijfer). Dit komt doordat:
- Er geen vaste grenswaarden zijn: wat ergens acceptabel is, kan dat elders niet zijn.
- Voor- en nadelen ongelijk verdeeld zijn: de één profiteert, de ander ervaart overlast.
- Effecten lastig te vergelijken zijn: geld, beleving en milieu kun je niet optellen.
- Er keuzes gemaakt moeten worden: bijvoorbeeld tussen economie en milieu
Om recht te doen aan de complexiteit van balans en de vele onderdelen waaruit het bestaat, moet gekeken worden naar cijfers voor afzonderlijke indicatoren, hoe die zich verhouden tot andere gemeenten en hoe ze veranderen door de tijd heen. Zo ontstaat een beeld van de belangrijkste kansen en aandachtspunten.
Wensen voor een completer beeld van balans
De 22 best bruikbare indicatoren zijn een belangrijk startpunt, maar nog niet compleet genoeg voor een totaalbeeld over balans. Er ontbreken namelijk nog indicatoren voor een aantal belangrijke onderwerpen. Daarvoor zijn op dit moment nog geen data beschikbaar op het juiste schaalniveau.
Voor een completer beeld van balans, is het belangrijk om de komende jaren meer inzicht te krijgen in deze onderwerpen:

Economie
- Vitaliteit van de sector
- Arbeidsmarktkrapte

Maatschappij
- Tevredenheid werknemers
- Tevredenheid bezoekers

Omgeving
Impact van recreatie & toerisme op:
- Natuur
- Watergebruik
- Afvalproductie
- Verkeersdoorstroming
- Parkeerdruk
