Natuurbeleving in Zeeland
©Ben Biondina
Deze pagina biedt een overzicht van natuurbeleving in Zeeland, gebaseerd op recente onderzoeken naar recreatief gedrag, mobiliteit en waardering van natuurvoorzieningen. De gegevens richten zich zowel op inwoners van Zeeland als op dag- en verblijfsbezoekers. Deze informatie kan worden gebruikt om inzicht te krijgen in het huidige gebruik van de natuur, mogelijke knelpunten te signaleren en beleid en voorzieningen verder af te stemmen op de wensen van recreanten.
Waar mogelijk worden gegevens over de Zeeuwse markt gebruikt. Als deze niet beschikbaar zijn, wordt het gebaseerd op landelijk onderzoek. Onderaan de pagina staat een overzicht van relevante rapportages met meer informatie over het thema natuurbeleving.
Participatie
Inwoners en bezoekers van Zeeland beleven de natuur vooral door te wandelen, te fietsen of door simpelweg te ontspannen. De inwoners van Zeeland nemen daarbij het grootste deel van de recreatieve activiteiten* in de provincie voor hun rekening, waarbij vakanties buiten beschouwing zijn gelaten.
Het merendeel van de wandelingen vindt plaats in dorp en stad of natuurgebieden. Fietstochten daarentegen vinden in hoge mate plaats in landelijke en agrarische omgevingen, waar natuurbeleving een centrale rol speelt.
Jaarlijks worden in Zeeland in totaal ongeveer 20,7 miljoen recreatieve wandelingen en 6,5 miljoen fietstochten van langer dan een uur gemaakt. Wandelingen hebben gemiddeld een lengte van 7,3 kilometer en duren circa 1,7 uur, terwijl fietstochten gemiddeld 24 kilometer lang zijn en ongeveer 2,1 uur duren.
Bron: Zeeuws Vrijetijdsonderzoek 2024, HZ Kenniscentrum Kusttoerisme
*Recreatieve activiteiten zijn activiteiten die worden ondernomen buiten de eigen woning met een minimale duur van één uur (inclusief eventuele reistijd) en zonder dat er wordt overnacht.
Percentage inwoners dat minstens eens per jaar deelneemt aan recreatieve activiteiten in de buitenlucht (per regio)
Bron: Zeeuws Vrijetijdsonderzoek 2024, HZ Kenniscentrum Kusttoerisme
Bron: Zeeuws Vrijetijdsonderzoek 2024, HZ Kenniscentrum Kusttoerisme
Reden voor bezoek
Bezoekers komen vooral naar Zeeland voor het strand, de natuur en het landschap. De populairste activiteiten onder verblijfsbezoekers zijn wandelen, uitwaaien aan het strand en fietsen. Deze voorkeuren gelden zowel voor Nederlandse als buitenlandse verblijfsgasten. Ook Duitse en Belgische dagbezoekers ondernemen vergelijkbare natuur- en buitenactiviteiten.
Reden voor bezoek aan Zeeland:
Bron: Onderzoek Inkomend Toerisme 2022, NBTC
Mobiliteit
Recreatieve activiteiten van Zeeuwen in de natuur beginnen meestal in de eigen woonplaats en vinden plaats binnen de eigen gemeente, waarbij vooral wordt gekozen voor natuur die dichtbij ligt. Dit benadrukt het belang van goed toegankelijke natuur in de directe leefomgeving.
Voor het bereiken van natuur- en recreatiegebieden maken Zeeuwen vooral gebruik van de auto, terwijl het openbaar vervoer een kleinere rol speelt. In vergelijking met het Nederlandse gemiddelde gebruiken Zeeuwen de auto vaker om de natuur en openbare buitenruimte te bezoeken, met name voor ontspanning en wielrennen. Hoewel het autogebruik voor wandelen en fietsen relatief beperkt lijkt, kan het grote aantal activiteiten op piekmomenten toch leiden tot aanzienlijke verkeers- en parkeerdruk. Zeeuwen maken jaarlijks circa 9,5 miljoen autoritten in Zeeland voor vrijetijdsactiviteiten.
Percentage inwoners dat de activiteit start binnen eigen gemeente
Bron: Zeeuws Vrijetijdsonderzoek 2024, HZ Kenniscentrum Kusttoerisme
Percentage inwoners dat de auto of openbaar vervoer gebruikt naar startpunt van de activiteit
Bron: Zeeuws Vrijetijdsonderzoek 2024, HZ Kenniscentrum Kusttoerisme
Waardering
Inwoners van Zeeland geven de natuurvoorzieningen in de provincie gemiddeld een rapportcijfer van 7,4. Zeeuwen zijn over het algemeen (zeer) tevreden over de algemene voorzieningen in de natuur, waarbij de waardering in Walcheren het hoogst is dankzij de goede voorzieningen in de eigen regio. Tegelijkertijd is er nog ruimte voor verbetering, onder andere wat betreft de beschikbaarheid van veilige fietspaden en openbare toiletten. Bezoekers komen vooral naar Zeeland voor het strand, de natuur en het landschap. De populairste activiteiten onder verblijfsbezoekers zijn wandelen, uitwaaien aan het strand en fietsen. Deze voorkeuren gelden zowel voor Nederlandse als buitenlandse verblijfsgasten. Ook Duitse en Belgische dagbezoekers ondernemen vergelijkbare natuur- en buitenactiviteiten.
Bron: Bezoekersonderzoek 2022, HZ Kenniscentrum Kusttoerisme
Relevante rapporten
© VVV Zeeland
In het Zeeuws Vrijetijdsonderzoek 2024 wordt beschreven welke rol natuur en buitenruimte spelen in de vrijetijdsbesteding van Zeeuwse inwoners. Ook bevat het onderzoek informatie over hoe inwoners natuur en vrijetijdsvoorzieningen in Zeeland waarderen en in hoeverre zij activiteiten binnen of buiten de provincie ondernemen.
© Thijs Tuurenhout
In het Nederlands Vrijetijdsonderzoek 2022/2023 wordt beschreven hoe natuurbeleving voor veel mensen een vanzelfsprekend en laagdrempelig onderdeel is van de vrije tijd. Het onderzoek benadrukt ook het belang van goed toegankelijke natuur in de directe leefomgeving, met aandacht voor voorzieningen zoals goede paden, duidelijke routes en een aantrekkelijke openbare ruimte.
© Thijs Tuurenhout
In de factsheet ‘Recreatief Fietsen 2025’ wordt beschreven dat recreatief fietsen een populaire vrijetijdsbesteding is in Nederland. De factsheet geeft inzicht in de redenen waarom mensen recreatief fietsen en hoe fietstochten doorgaans plaatsvinden. Daarnaast wordt ingegaan op factoren die de beleving van een fietstocht beïnvloeden. Ook worden verschillende verbeterpunten besproken.
© Thijs Tuurenhout
In het Bezoekersonderzoek 2023 wordt beschreven hoe bezoekers van Zeeland de natuur beleven en waarderen. Ook wordt inzicht gegeven in de motivatie om terug te keren naar Zeeland, waarbij naast de kwaliteit van de natuur ook vertrouwdheid, gewoonte en nostalgie een rol spelen.
© Thijs Tuurenhout
In het Onderzoek Inkomend Dagbezoek 2021 wordt onder andere beschreven welke natuurgerelateerde activiteiten internationale bezoekers ondernemen, zoals wandelen en het bezoeken van natuur- en bosgebieden. Ook wordt inzicht gegeven in hoe vaak deze activiteiten voorkomen onder buitenlandse dagbezoekers aan Nederland.
