Voldoende personeel
© Ketut Subiyanto, Pexels
De vrijetijdssector in Zeeland heeft de afgelopen jaren een sterke groei doorgemaakt. Het aantal werknemers in de gastvrijheidssector deed dat echter niet. Ondanks dat de analyse van PwC beschrijft dat de arbeidsproductiviteit in de sector is toegenomen, is het voor vrijwel elke onderneming in de vrijetijdssector moeilijk om voldoende en gekwalificeerd personeel te vinden én te behouden. Hoewel dit geen nieuwe problematiek is, is het vanwege de hoge uitstroom in de sector (mede als gevolg van de COVID-19 pandemie) een urgenter probleem geworden. De personeelstekorten in de sector worden onder andere veroorzaakt door het imago, de beperkte innovatiekracht en uitdagingen in goed werkgeverschap. Ook speelt de maatschappelijke waardering van de verschillende functies en banen binnen sectoren als de vrijetijdssector als volwaardig vak een rol.
Lees hieronder onze best practices voor het werven van personeel
Werk door gasten
Voorbeeld: Camping de Zwinhoeve
Deze best practice werd onder meer toegepast bij Camping de Zwinhoeve.
Omschrijving
Veel gasten vinden het leuk om mee te werken op het bedrijf. Dit geldt met name voor terugkerende gasten of vaste gasten die een groot deel van het jaar verblijven op het logiesbedrijf. Het is mogelijk om hen korting aan te bieden op hun verblijf als zij bepaalde werkzaamheden uitvoeren. Dit kan op een laagdrempelige manier en hierbij kan ook rekening gehouden worden met een goede match tussen de wensen en behoeften van het bedrijf en de werkervaring van de gasten.
Toepasbaarheid
Deze best practice wordt al toegepast door veel logiesondernemers. Wel zijn er vaste en/of toegewijde gasten nodig die in hun vrije tijd graag wat voor het logiesbedrijf willen betekenen. Van belang is dat er een arbeidsovereenkomst wordt opgesteld waarin de korting formeel vast wordt gelegd. Mogelijk moeten er belastingen en/of sociale premies worden afgedragen over de korting. Het is in ieder geval verstandig om juridisch na te gaan wat de vereisten zijn. Planologisch zitten er geen haken en ogen aan het inplementeren van deze best practice.
Creatieve secundaire arbeids-voorwaarden
Voorbeeld: Hotel Nobel
Hotel Nobel op Ameland werkt met secundaire voorwaarden in de vorm van onder andere woonruimte en bootpassen.
Omschrijving
Een logiesbedrijf heeft bij uitstek de mogelijkheid om personeel aan te trekken door mooie secundaire arbeidsvoorwaarden te bieden. Denk bijvoorbeeld aan het gratis gebruik maken van de accommodatie, familie- en vriendenkorting, of faciliteiten of extra vrije dagen buiten het hoogseizoen. Of extra vrije dagen buiten het hoogseizoen. Het salaris kan dan wellicht iets lager zijn, maar door de secundaire arbeidsvoorwaarden is het bedrijf toch aantrekkelijk om te werken.
Toepasbaarheid
Het opnemen van creatieve secundaire arbeidsvoorwaarden en daarmee daadwerkelijk extra personeel aantrekken is met name realistisch voor grotere logiesbedrijven. Zij kunnen kiezen uit een breder palet van secundaire arbeidsvoorwaarden doordat ze bijvoorbeeld meer voorzieningen op hun terrein hebben. Naast dat er meer personeel aangetrokken kan worden, kunnen de personeelskosten ook lager worden.
Gezamenlijk personeel in dienst
Voorbeeld: Donker Groen en Optisport
Deze oplossing werd al toegepast door hoveniersbedrijf Donker Groen en maatschappelijk vastgoedbeheer Optisport.
Deze best practice is stapsgewijs uitgewerkt:
Omschrijving
Logiesbedrijven zijn vaak heel seizoensgebonden, waardoor het voor veel operationeel werk lastig is om gedurende de winterperiode mensen efficiënt in dienst te houden. Door met een bedrijf met een tegengesteld seizoenspatroon een samenwerking aan te gaan, kunnen de uren worden verdeeld.
Toepasbaarheid
Het opzetten van een dusdanige samenwerking kost veel tijd. Allereerst moet er (in de regio) een bedrijf gevonden worden met een tegengesteld seizoenspatroon. Zeker in Zeeland is dit lastig omdat veel bedrijven eenzelfde seizoenspatroon kennen. Daarnaast moet er tijd gestoken worden in het afstemmen van de voorwaarden. Als er eenmaal een geschikte samenwerkingspartner gevonden is, dan is de implementatie heel realistisch.
Uitzendbureaus
Voorbeeld: The Hospitality Group
The Hospitality Group is een organisatie die zich richt op dit soort oplossingen voor de vrijetijdssector.
Omschrijving
Het inzetten van een uitzendbureau kan helpen bij het invullen van de personeelsvraag. Uitzendbureaus leveren over het algemeen op korte termijn ervaren medewerkers. Dit kan voor meerdere in te vullen functies toegepast worden.
Toepasbaarheid
Veel logiesbedrijven werken al (naar tevredenheid) met uitzendbureaus. Recentelijk zien we echter steeds vaker dat ook uitzendbureaus geen krachten meer kunnen garanderen, wat een van de grote voordelen van het werken met een uitzendbureau (personeel is altijd geregeld) wegneemt. Voor heel veel typen werk bij logiesbedrijven is het werken met uitzendbureaus echter nog steeds heel geschikt. Denk aan werken in de buitendienst, supermarkt, horeca of schoonmaakwerk. Voor werkzaamheden waar veel inwerktijd vereist is, is het werken met een uitzendbureau vaak minder geschikt
Open hiring
Voorbeeld: Uitzendbureau Nedflex
Uitzendbureau Nedflex is een van de eerste organisaties die gestart is met dit initiatief.
Omschrijving
Open Hiring is het aannemen van personeel zonder werving en selectie. Zo los je als ondernemer je personeelstekort op én geef je iedereen kans op een baan, zonder sollicitatiegesprek of cv.
Toepasbaarheid
Open hiring is vooral aantrekkelijk voor functies waarbij een diploma of werkervaring niet belangrijk is. De toepasbaarheid van open hiring hangt daarom heel erg af van de in te vullen functie. Aangeraden wordt om in het geval van open hiring met een proeftijd te werken. Financieel en organisatorisch zitten er risico's aan het werken met open hiring. Planologisch en juridisch is het niet ingewikkeld.
Organiseer een talentendag
Voorbeeld: D-Reizen
D-Reizen organiseert talentendagen voor bijvoorbeeld deelnemers van de Travel Challenge van Reiswerk. Deelnemers zijn bachelor studenten, vaak in het laatste studiejaar. Zij zijn vaak bezig met oriënteren op baanmogelijkheden en zo'n talentendag kan voor beide partijen waardevol zijn.
Omschrijving
Voor het organiseren van een talentendag nodig je kandidaten uit waarvan jij denkt dat ze goed zouden passen binnen het bedrijf. Tijdens deze dag is het bijvoorbeeld mogelijk om verschillende presentaties te geven over het bedrijf en af te sluiten met een borrel waarbij huidige werkgevers/-nemers en kandidaten de mogelijkheid hebben om te netwerken. Na afloop van de talentendag bespreek je met de kandidaten of zij geïnteresseerd zijn in een sollicitatiegesprek.
Toepasbaarheid
Ieder logiesbedrijf kan zelf een talentendag organiseren. Wel kost de organisatie van zo'n evenement relatief veel tijd. Als er veel verschillende functies open staan, dan kan het wel de moeite waard zijn. Anders wegen de voordelen vaak niet op tegen de nadelen en de kosten die gemoeid zijn met de organisatie van het evenement.
Werk als leerbedrijf
Voorbeeld: NH Noordwijk Conference Centre Leeuwenhorst
NH Noordwijk Conference Centre Leeuwenhorst is uitgeroepen tot het beste leerbedrijf 2024-2025.
Omschrijving
Logiesbedrijven kunnen overwegen om samen te werken met een opleidingsinstituut en zo de onderneming als leerbedrijf aanbieden. Een voorbeeld is de Stichting Vakbekwaamheid Horeca (SVH), maar ook op verschillende MBO's en HBO's zoeken studenten naar stagemogelijkheden. Tijdens een stage kunnen bedrijf en student (potentiële nieuwe medewerker) elkaar op een laagdrempelige manier leren kennen.
Toepasbaarheid
Het werken met stagiairs wordt al bij veel logiesbedrijven gedaan. Wel moet er tijd gestopt worden in het ontwikkelen van banden tussen bedrijf en opleidingen. Ook is een goede begeleiding van een stagiair nodig, waardoor er zeker in korte termijn meer tijd vrij moet worden gemaakt dan dat er werk ingevuld wordt. Het werken met een stagiair moet dus echt worden gezien als een investering in de toekomst en niet als een korte termijn oplossing van personeelstekort.
Hospitality hub
Voorbeeld: Vakantiepark Zonnedorp
Vakantiepark Zonnedorp is een van de logiesbedrijven die zich al heeft aangesloten bij dit initiatief.
Omschrijving
Samen met horeca- en recreatieondernemers op Schouwen-Duiveland streven de oprichters van de Hospitality Hub naar een sector waar goed werkgeverschap centraal staat, waardoor werken, leren en groeien binnen de hospitality branche aantrekkelijker wordt. Voordelen zijn onder andere korte lijnen met collega-ondernemers, mogelijkheid voor stagiaires via Pieter Zeeman Lyceum & Scalda en groot aanbod van trainingen.
Toepasbaarheid
Deelname aan de Hospitality Hub is realistisch en op korte termijn mogelijk voor ondernemers op Schouwen-Duiveland. Door het volgen van trainingen kan werkgeverschap worden bevorderd waardoor bedrijven aantrekkelijkere werkplekken worden.
Lees hieronder onze best practices voor het behouden van personeel en verminderen van de personeelsvraag
Effectieve onboarding strategieën
Voorbeeld: Westcord Hotels
WestCord Hotel heeft bijvoorbeeld speciaal voor nieuwe medewerkers een introductiedag om zo het bedrijf beter te leren kennen.
Omschrijving
Ongeveer 10% van de werknemers wisselt binnen een jaar weer van baan. Effectieve onboarding kan dit percentage naar beneden halen. Effectieve onboarding gaat verder dan papierwerk en oriëntatiesessies. Het gaat om het integreren van nieuwe medewerkers in de organisatiecultuur, het scheppen van duidelijkheid over de verwachtingen en het bevorderen van het gevoel ergens bij te horen. Ontwikkel uitgebreide onboardingprogramma's die niet alleen administratieve taken omvatten, maar ook culturele onderdompeling, teambuildingactiviteiten en mentorschap. Overweeg om een buddy of mentor aan te wijzen om nieuwe medewerkers tijdens hun eerste weken te begeleiden.
Toepasbaarheid
Het ontwikkelen en uitvoeren van onboardingstrategieën neemt veel tijd in beslag. Op korte termijn zorgt dit daarom ook voor meer werk dan dat het werk wegneemt. Op lange termijn is dit echter wel een oplossing voor personeelstekort. Enerzijds zijn mensen die goed ingewerkt zijn over het algemeen gelukkiger op hun werk, waardoor personeel behouden wordt. Anderzijds is dit personeel vaak ook beter in hun werk waardoor er minder werknemers nodig zijn. Planologisch en juridisch zitten er geen haken en ogen aan het uitvoeren van deze best practice.
Continu leren en ontwikkelen
Voorbeeld: Beerze Bulten
Beerze Bulten werkt met Adapt; een organisatie die zich focust op het aanpassingsvermogen van personeel in de vrijetijdssector. De trainingen richten zich op de professionele weerbaarheid en het vermogen om flexibel in te spelen op veranderingen.
Omschrijving
Het behouden van talent betekent investeren in hun groei. Implementeer doorlopende trainingsprogramma's, workshops en certificeringen. Erken en beloon werknemers die aanvullende certificeringen nastreven.
Toepasbaarheid
Deze best practice is heel goed toepasbaar. Voor het continu leren en ontwikkelen van medewerkers is het met name belangrijk dat er een budget beschikbaar wordt gesteld. Voor scholing van personeel zijn verschillende subsidies beschikbaar, waaronder het STAP budget en de SLIM subsidie. Daarnaast is het van belang dat er tijd wordt gegeven aan de werknemer om trainingen te volgen en moeten de juiste trainingen worden gevonden. Koninklijke Horeca Nederland biedt via de KHN Academie verschillende e-learnings aan om op een laagdrempelige manier je kennis te verbreden.
Bevorderen van werk-privé balans
Voorbeeld: Strandhotel Westduin
Strandhotel Westduin vermeld in de vacatures dat lange dagen en overwerken niet vaak voorkomen, zelfs niet in het hoogseizoen. Daarnaast schrijven ze in de vacature meer over de bespreekbaarheid van het aantal uren, de planning, etc.
Omschrijving
Het bereiken van een evenwicht tussen werk en privéleven is cruciaal voor het welzijn van werknemers, de werktevredenheid en de algehele productiviteit. Wanneer werknemers zich overweldigd voelen door werkgerelateerde eisen, kunnen hun fysieke gezondheid, mentale gezondheid en relaties eronder lijden. Organisaties die prioriteit geven aan de balans tussen werk en privéleven creëren een positieve omgeving waarin werknemers kunnen gedijen. Dit kan je als bedrijf doen door: het maken van flexibele werkafspraken, aanmoedigen van welzijnsprogramma's en monitoren van werkdruk en overuren.
Toepasbaarheid
Het bevorderen van werk-privé balans lijkt in eerste instantie lastig met het oog op personeelstekort. Personeelstekort zorgt er namelijk vaak voor dat werknemers meer uren moeten werken en dat er weinig aandacht is voor werk-privé balans. Op de lange termijn is het voor werkgevers die hier wel rekening mee houden echter makkelijker om nieuw personeel aan te trekken en te behouden.
Leer werken met AI
Voorbeeld: Postillion hotels
Postillion Hotels heeft Michiel. Deze zelfstandige AI-medewerker handelt steeds meer reserveringen af van hotelovernachtingen, vergaderingen en congressen die per e-mail binnenkomen.
Omschrijving
Werken met AI versnelt processen doordat repetitieve taken automatisch worden uitgevoerd. AI kan razendsnel grote hoeveelheden data analyseren en daar direct bruikbare inzichten uit halen. Daardoor hoef je minder tijd te besteden aan handmatige controles of analyses. Ook helpt AI als brainstorm-tool. Door het werken met AI kan er met name efficiënter gewerkt worden, waardoor er minder personeel nodig is voor eenzelfde aantal taken.
Toepasbaarheid
Er zijn veel gratis AI-tools, waardoor het werken van AI financieel goed haalbaar is. Ook is het werken met veel van deze tools niet ingewikkeld. Deze gratis AI-tools kunnen worden aangevuld met betaalde accounts voor onderdelen die specifiek voor het logiesbedrijf veel gebruikt worden. Steeds belangrijker wordt het wel om werknemers te onderwijzen in het werken met AI, zeker als er gewerkt wordt met privacygevoelige gegevens.
Draag eigendom deels over
Voorbeeld: Slingeland Ziekenhuis
Een voorbeeld buiten de vrijetijdssector is het Slingeland Ziekenhuis, waar dit gebeurde.
Omschrijving
Het is mogelijk om gewaardeerde medewerkers mee te laten delen in het eigendom van het bedrijf. Dit kan bijvoorbeeld in de vorm van aandelen. Hierdoor krijgen zij een grotere betrokkenheid bij het bedrijf en een financiële incentive om efficiënt te werken.
Toepasbaarheid
Er zijn wereldwijd veel voorbeelden van bedrijven waarbij een deel van het eigendom overgedragen is aan personeel. Toch is het implementeren van deze best practice lastig. Ten eerste moet er een medewerker zijn die voldoende vertrouwen krijgt van alle eigenaren. Deze moeten het er namelijk mee eens zijn dat een deel van het eigenaarschap wordt overgedragen. Ten tweede moet het voor deze medewerker financieel haalbaar zijn om zich in te kopen in het bedrijf. Dit kan ook in de vorm van salaris gedaan worden (uitbetalen in aandelen bijvoorbeeld), maar over het algemeen gaat dit dan ten koste van ander salaris.
Werken aan vitaliteit personeel
Voorbeeld: HZ Vitality Centre
Op de HZ hebben ze een Vitality Centre waar personeel gratis gebruik kan maken van de fitnessruimte. Daarnaast worden er wekelijks ook groepslessen gegeven.
Omschrijving
Door personeel de mogelijkheid te bieden om voor, tijdens of na het werk te sporten wordt er aandacht besteed aan de vitaliteit. Ook op andere manieren: een gezondheidscheck, samen werken aan de mentale gezondheid, een diëtist, etc. kunnen bedrijven helpen om hun medewerkers gezond te houden.
Toepasbaarheid
Deze best practice is snel en relatief makkelijk te implementeren. Op de lange termijn zal een logiesbedrijf hierdoor een aantrekkelijkere werkgever worden en makkelijker mensen kunnen aantrekken en/of behouden. Echter, op de korte termijn maakt bijvoorbeeld sporten onder werktijd het roosteren lastiger. Ook zit er een (vaak fors) kostenplaatje verbonden aan het implementeren van deze best practice.
Hospitality hub
Voorbeeld: Vakantiepark Zonnedorp
Vakantiepark Zonnedorp is een van de logiesbedrijven die zich al heeft aangesloten bij dit initiatief.
Omschrijving
Samen met horeca- en recreatieondernemers op Schouwen-Duiveland streven de oprichters van de Hospitality Hub naar een sector waar goed werkgeverschap centraal staat, waardoor werken, leren en groeien binnen de hospitality branche aantrekkelijker wordt. Voordelen zijn onder andere korte lijnen met collega-ondernemers, mogelijkheid voor stagiaires via Pieter Zeeman Lyceum & Scalda en groot aanbod van trainingen.
Toepasbaarheid
Deelname aan de Hospitality Hub is realistisch en op korte termijn mogelijk voor ondernemers op Schouwen-Duiveland. Door het volgen van trainingen kan werkgeverschap worden bevorderd waardoor bedrijven aantrekkelijkere werkplekken worden.
Cross-training van medewerkers
Voorbeeld: Camping Oranjezon
Camping Oranjezon is een logiesbedrijf dat deze best practice al heeft toegepast. De receptionist(e) runt daar ook de winkel.
Omschrijving
Er zijn situaties waarin het niet nodig is dat alle onderdelen van een logiesbedrijf tegelijkertijd open zijn en/of door verschillende medewerkers worden bezet. Door medewerkers te trainen om verschillende werkzaamheden te doen, is er minder personeel nodig. Een voorbeeld is dat de campingwinkel tijdens minder drukke perioden gerund wordt door de receptionist(e).
Toepasbaarheid
Deze best practice is snel toepasbaar en realistisch. Wel is het van belang dat de medewerker opgeleid wordt om beide functies te bekleden. Het effect van deze best practice hangt sterk samen met de omvang van het logiesbedrijf. Op kleine logiesbedrijven hebben personeelsleden vaak al meerdere typen werkzaamheden. Op grotere logiesbedrijven, wanneer er normaal gesproken meerdere werknemers tegelijkertijd aan het werk zijn, kan cross-training wel daadwerkelijk de personeelsvraag verminderen. Van belang is dat er goed gekeken wordt naar de arbeidscontracten om te kijken welke typen werkzaamheden hierin opgenomen zijn. Voor het uitgeven van nieuwe arbeidscontracten wordt (ten behoeve van cross-training) aangeraden om werkzaamheden ruim te omschrijven.